DE KRINGEN UTRECHT EN ZIJN HISTORIE

Los van elkaar waren enkele Kringen in de regio Utrecht al lang actief. Dat was al snel zo nadat de eerste Kringen in den lande ontstonden begin jaren zestig. Dit waren erg besloten Kringen die wel onderdeel waren van Stichting De Kringen.

de kringen utrecht en zijn historie

Midden jaren tachtig waren er in Utrecht en omstreken alleen enkele Mannenkringen. De Kringen waren, door hun onzichtbaarheid en beslotenheid, erg onbekend en hadden niet zo’n positief imago. Ze werden vaak nog gezien als kerkelijke zelf-hulpgroepen, zoals ze vanaf 1963 waren ontstaan, vooral na enkele radio-uitzendingen over homoseksualiteit door het Ikon radiopastoraat.

Het leek één van de kringleiders, Henk de Gast, een goed idee de kringleiders van deze Kringen nu en dan samen te laten komen om met elkaar van gedachten te wisselen over het reilen en zeilen van de afzonderlijke Kringen. En aldus geschiedde. Zo ontstonden er onderlinge contacten en uitwisselingen tussen de paar bestaande Kringen. Hij was ook degene die zich afvroeg of het een goed idee zou zijn een Jongerenkring te gaan starten, want die was er nog bijna nergens in het land. Hij nam zelf het initiatief en kwam in actie door het voeren van wat publiciteit en zowaar, redelijk snel, leidde dit tot de eerste Jongerenkring.
Gesteund door dit succes en door het zich aansluiten van enkele andere enthousiastelingen vanuit die Jongerenkring, kwam het tot een actieplan. Een waar regio-bestuur werd opgericht, er werd subsidie aangevraagd en toegekend bij de gemeente Utrecht en men kon zodoende tot heuse actie overgaan. Van onbekende huiskamergroepen werden de Utrechtse Kringen vanaf 1988 opeens naar buiten tredend en werd er actief aan PR en werving gedaan. Mini-advertentietjes en vermeldingen verschenen wekelijks in velerlei regio media, landelijke homo/lesbische media, folders van de regio kwamen terecht bij alle bibliotheken en instellingen, contactgegevens van Utrechtse Kringen verschenen in alle regio gemeentegidsen, etc. etc.

Al deze acties leidde niet alleen tot een grotere bekendheid, maar leidde tot vele aanvragen van nadere informatie en vooral tot veel aanmeldingen van nieuwe leden. Vele aanvragers, vooral jongeren, voorzichtig hun eerste stap zettend met betrekking tot hun homo/lesbisch/bi zijn, maar ook van mensen die de Kringen gingen zien als een alternatieve manier van mensen leren kennen. Al heel snel was er behoefte aan meer Kringen dan de paar bestaande Kringen die snel meer dan “vol” raakten. Er werden vanuit het bestuur nieuwe Kringen opgericht. Vaak opgestart door één van de bestuursleden en zo snel mogelijk werd het kringleiderschap overgedragen aan één van de leden van de nieuwe Kring.

Het aantal Kringen in Nederland was rond die tijd juist op een dieptepunt beland. Zo’n 45 bestonden er nog maar midden jaren 80 in het land, omdat velen dachten dat de tijd van gespreksgroepen/ Kringen achterhaald zou zijn. In Utrecht werd het tegendeel bewezen. Er kwam een gestage groei van Kringen op gang gezien de steeds maar toenemende aanmeldingen. Een en ander raakte zelfs in een stroomversnelling toen de Utrechtse Kringen zoveel in de media verschenen en men alleen maar las en hoorde over weer nieuwe Kringen in oprichting, dat ook daardoor steeds meer mensen zich aanmelden die al lang hun coming-out achter zich hadden.
In een boek dat later over De Kringen verscheen, wordt zelfs gesproken over het “wonder” van Utrecht. Het aantal Kringen, Gespreks/gezelligheidsgroepen zoals de organisatie zich profileerde,  steeg en bleef maar stijgen. Mannenkringen, Vrouwenkringen, enkel Bi-Kringen en vooral …. vele Jongerenkringen zagen het levenslicht. Er kwamen zoveel aanmeldingen van jongeren ,dat er weer vele specifieke Jongerenkringen ontstonden, veel Kringen voor jongens ( 20 plus, 20 min, vooral al dan niet studerend, vele kringen voor meiden,  gemengde Bi Jongerenkringen etc.).

De activiteiten, gestart eind 1988, leidden uiteindelijk  tot zo’n 45 Utrechtse Kringen midden jaren negentig. Voor de andere regio’s van De Kringen werd Utrecht als een voorbeeld gezien en her en der kwamen ook activiteiten op gang van ontstane regio’s die ook hetzelfde succes lieten zien. Het aantal Kringen landelijk groeide in de jaren negentig dan ook tot bijna 250, in bijna heel het land.
In Utrecht kwamen er door de ontstane situatie van een organisatie met ruim 400 leden ook andere activiteiten op gang. De Jongerenkringen organiseerden hun twee maal jaarlijkse uitjes, elke keer georganiseerd door een andere Kring, alle soorten Kringen hadden hun regelmatige overleg van kringleiders,. De organisatie Utrechtse Kringen hield haar officiële Jaarvergaderingen en in september werd als start van het nieuwe seizoen een heuse Startavond georganiseerd, bedoeld voor leden en evt. belangstellenden, met info en vermaak georganiseerd door kringleden zelf. Deze avonden, in het begin georganiseerd in een zaaltje in Utrecht centrum moesten wegens grote drukte zelfs verkassen naar een zalencomplex in Kanaleneiland, toen er meer dan 300 bezoekers op zo’n avond kwamen opdagen.

Het aantal Kringen in de regio Utrecht bleef tot eind jaren negentig zo groot. Uiteraard haakten ieder jaar ook weer een aantal kringleden af. Vooral jongeren, die via hun Kring vaak hun coming-out beleefden, gingen gemiddeld na enkele jaren weer verder…  Frappant was, te zien dat vele jongeren die via een Kring in Utrecht hun eerste schreden hadden gezet op homo/lesbisch gebied, later actief werden in andere regio-organisaties zoals COC, Pann of zelfs bestuur COC-landelijk. Jaarlijks was er een verloop van gemiddeld zo’n 100 deelnemers, maar een ongeveer even groot aantal nieuwelingen kwamen er ook weer bij in de Kringen die open plekken hadden. En soms werden bestaande Kringen samengevoegd en weer nieuwe opgericht.

In het nieuwe millennium kwam er een kentering. Door de veranderende tijden en meer openheid/acceptatie en vooral door het nieuwe medium internet, liep het aantal nieuwelingen bij de Kringen Utrecht, en ook elders, gestaag terug. Vooral jongeren, coming-outers, hadden een club als een Kring niet meer echt nodig om verder te komen. Het aantal Jongerenkringen liep daardoor gigantisch terug. Op het hoogtepunt waren er wel 25, dat werden er uiteindelijk ongeveer 5 die actief bleven bestaan voor nieuwe jongeren, die er vaak met een ander doel bijkwamen en ook vaak hun coming-out al achter de rug hadden. Ook voor de andere Kringen ontstond er meer en meer een andere doelgroep. En daar kwam bij dat Kringen meer veranderden van vooral Gespreksgroepen, naar meer en meer Gezelligheidsgroepen. Ook de regio-organisatie veranderde en vooral de wijze van PR voeren. Advertentietjes en folders maakten plaats voor gezamenlijke Kringen doe-activiteiten, zoals een boottocht of een speurtocht, waarbij ook nieuwelingen konden en kunnen kennismaken met de organisatie.
Logisch dat door bovenstaande ontwikkelingen het aantal Kringen terugliep. Maar desalnietemin bestaan er op dit moment in de regio Utrecht nog steeds ongeveer 25 verschillende Kringen. Met vaak trouwe al vele jaren deelnemende kringleden, soms mensen die er korter aan meedoen en steeds ook weer nieuwelingen die een bestaande Kring komen versterken of juist gaan meedoen aan een zo nu en dan op te richten nieuwe Kring. En…met een regio-bestuur dat zich heeft aangepast aan de veranderde omstandigheden en tijdgeest en dat zich inspant om De Kringen Utrecht ook nu een organisatie te laten zijn die er is voor eenieder die eraan mee wil doen.

Met dank aan Paul Hendrickx